Κάθε φορά που ένα καθεστώς θέλει να περάσει νόμους που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα προκαλούσαν εξέγερση, αξιοποιεί την τακτική του ηθικού πανικού. Συνήθως, επιλέγει έναν ευάλωτο, συμπαθή στόχο και ισχυρίζεται ότι προσπαθεί να τον προστατέψει. Ο συνηθέστερος αυτός στόχος είναι τα παιδιά. Βάζοντας λοιπόν μπροστά τα παιδιά ως ανθρώπινη ασπίδα, στήνει αθόρυβα τη μηχανή για να πετύχει την αφαίρεση δικαιωμάτων κι ελευθεριών, επικαλούμενη με περίσσιο θράσος το συναίσθημα και επιχειρήματα που δεν έχουν καμία απολύτως βάση στην πραγματικότητα.
Το νομοσχέδιο για την «προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο» είναι παραπλανητικό ακόμα κι ως προς τ’ όνομά του. Αυτό που κάνει είναι να θεμελιώνει ένα σύστημα καθολικής παρακολούθησης, που καταργεί την ανωνυμία και ψευδωνυμία στο διαδίκτυο και δημιουργεί μια υποδομή ελέγχου που καμία στοιχειωδώς δημοκρατική κυβέρνηση δε θα έπρεπε να επιδιώκει και καμία ελεύθερη κοινωνία δε θα έπρεπε να δέχεται.
Η υποχρεωτική ταυτοποίηση μέσω Taxis ή βιντεοκλήσης για πρόσβαση σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια ή υλοποίηση, αλλά πολιτική δήλωση: από εδώ και στο εξής, δεν υπάρχει ανώνυμος λόγος στο ελληνικό διαδίκτυο. Κάθε σχόλιο, κάθε κοινοποίηση, κάθε «like» σε ένα άρθρο, σε μια καταγγελία, σε μια πολιτική θέση συνδέεται άρρηκτα και μόνιμα με ένα ονοματεπώνυμο. Το κράτος και οι πολυεθνικές εταιρείες γνωρίζουν πλέον με ακρίβεια ποιος είπε τι, πότε και σε ποιον. Αυτό δεν είναι παρανοϊκό σενάριο, αλλά η κυριολεκτική, λέξη προς λέξη, περιγραφή του νομοσχεδίου, που ενσωματώνει στο εθνικό νομοθετικό πλαίσιο τον τσαμπουκά του χουντικού ενωμοτάρχη με το «πες μου τ’ ονοματάκι σου διά τα περαιτέρω».
Τέτοια παραδείγματα έχουμε μόνο σε ανελεύθερα καθεστώτα: η Ανατολική Γερμανία με τη Στάζι, που διατηρούσε φακέλους για περίπου 6 εκατομμύρια πολίτες – σχεδόν έναν στους τρεις κατοίκους της χώρας, με κατοίκους-ρουφιάνους, με ξεσφράγισμα επιστολών, με την καταγραφή κάθε κοινωνικής επαφής. Ο στόχος της, όπως το διατύπωσε ο ίδιος ο αρχηγός της Έριχ Μίλκε, ήταν να «γνωρίζει τα πάντα για τον καθένα». Τα ίδια είχαμε με την ΚΥΠ του μετεμφυλιακού καθεστώτος και της Χούντας στην Ελλάδα. Σήμερα, κανένα κράτος δεν χρειάζεται πια 100.000 μόνιμους υπαλλήλους και μισό εκατομμύριο χαφιέδες για να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα. Αρκεί ένας νόμος που υποχρεώνει κάθε πολίτη να δηλώσει ποιος είναι πριν μιλήσει.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η πρόβλεψη για αλγόριθμο παρακολούθησης που θα αναλύει τη συμπεριφορά όλων των χρηστών – τι βλέπουν, τι τους αρέσει, πώς κινούνται στο δίκτυο – για να εντοπίσει πιθανούς ανηλίκους που δήλωσαν ψευδώς ενήλικοι. Το ερώτημα που κανείς δεν απαντά είναι: ποιος ορίζει τα κριτήρια «ύποπτης» συμπεριφοράς; Ποιος έχει πρόσβαση στα αποτελέσματα; Και πού σταματά η λογική αυτή; Μια αρχιτεκτονική που χτίζεται δήθεν για να εντοπίζει ανηλίκους που βλέπουν υλικό που δεν είναι «κατάλληλο» γι’ αυτούς αύριο θα χρησιμοποιηθεί για να εντοπίζει αντιφρονούντες, δημοσιογράφους, ακτιβιστές, ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα (και ιδίως την υπό απηνή διωγμό τρανς κοινότητα). Ουσιαστικά, η Νέα Δημοκρατία, παριστάνοντας τον «προστάτη» των παιδιών, μετατρέπει το διαδίκτυο σε σύστημα καθολικής παρακολούθησης των πάντων – κάθε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης γίνεται κυβερνητικό spyware. Δεν απαιτείται φαντασία για να το διαπιστώσει κανείς αυτό – αρκεί μόνο να έχει διαβάσει λίγη Ιστορία.
Το πιο κυνικό, όμως, δεν είναι η υποκρισία της παρακολούθησης. Είναι η ηθελημένη απουσία της μοναδικής απάντησης που πραγματικά λειτουργεί: της παιδείας. Η ίδια κυβέρνηση που παριστάνει σήμερα τον «σωτήρα» των παιδιών από τους κινδύνους του διαδικτύου είναι αυτή που επί χρόνια αφήνει το δημόσιο σχολείο να καταρρέει. Είναι αυτή που δεν έχει επενδύσει σε κανένα απολύτως πρόγραμμα ψηφιακής παιδείας, σε εκπαίδευση κριτικής σκέψης, σε δομές που θα βοηθούσαν τα παιδιά να αναγνωρίζουν τη χειραγώγηση, να διακρίνουν την παραπληροφόρηση, να κατανοούν τους κινδύνους της διαδικτυακής έκθεσης. Είναι η κυβέρνηση που κατήργησε μαθήματα όπως η Κοινωνιολογία γιατί «κάνουν τα παιδιά αριστερά». Είναι η κυβέρνηση που έβαλε όλο της τον κρατικό μηχανισμό για να καλύψει κομματικά της στελέχη και άτομα του πρωθυπουργικού κύκλου όταν βρέθηκαν στο επίκεντρο σκανδάλων σεξουαλικής κακοποίησης κι εκμετάλλευσης παιδιών. Ένα παιδί που έχει μάθει να σκέφτεται κριτικά δεν έχει ανάγκη από κανέναν κρατικό κηδεμόνα στο κινητό ή στον υπολογιστή του. Αυτό όμως προϋποθέτει επένδυση στην εκπαίδευση, που όμως δε φέρνει ψηφαλάκια, δεν εξυπηρετεί συμφέροντα και δε χτίζει μηχανισμούς εξουσίας. Η παρακολούθηση, αντίθετα, κάνει και τα τρία.
Και για όσους θεωρούν υπερβολικές αυτές τις ανησυχίες, αρκεί μια μικρή υπενθύμιση: αυτή δεν είναι η πρώτη φορά. Το «Predatorgate», το μεγαλύτερο σκάνδαλο παρακολούθησης στη σύγχρονη ιστορία της χώρας, αποκάλυψε ότι τουλάχιστον 87 δημοσιογράφοι, αρχηγοί κομμάτων, υπουργοί, ανώτατοι στρατιωτικοί παρακολουθούνταν με το κατασκοπευτικό λογισμικό Predator. Μάλιστα, ένα στα τρία από αυτά τα πρόσωπα βρισκόταν παράλληλα υπό «νόμιμη» παρακολούθηση από την ΕΥΠ. Το σκάνδαλο ανάγκασε σε παραιτήσεις ανώτατους κυβερνητικούς αξιωματούχους, έφτασε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προκάλεσε έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, χωρίς τελικά κανένας κυβερνητικός αξιωματούχος να λογοδοτήσει. Η κυβέρνηση που αρνήθηκε, διέψευσε, συγκάλυψε και τελικά ατιμώρητα απέφυγε κάθε ευθύνη για την παρακολούθηση επιλεγμένων στόχων με ακριβό και παράνομο spyware, εμφανίζεται τώρα να νομοθετεί για την «ασφάλεια» των παιδιών στο διαδίκτυο. Δεν της έφτασε η παρακολούθηση 87 προσώπων. Τώρα δημιουργεί την υποδομή για να παρακολουθεί όλους τους πολίτες αδιακρίτως – «για το καλό των παιδιών» που η ίδια αφήνει αμόρφωτα και χωρίς περίθαλψη – θυμάστε μήπως την εγκατάλειψη της παιδιατρικής φροντίδας στη χώρα μας;
Αυτό το νομοσχέδιο δε γεννήθηκε από ανησυχία για τα παιδιά, αλλά από την επιθυμία να γνωρίζει η εξουσία τα πάντα για τον καθένα και να απειλεί τον καθένα με «συνέπειες» αν αντιμιλήσει. Κι αυτό, με τη σιωπηλή συναίνεση μιας κοινωνίας που δε διδάχτηκε ποτέ ν’ αναγνωρίζει πότε της κλέβουν τα δικαιώματά της. Θα θυμίσουμε, πάντως, ότι η ανωνυμία κι η ψευδωνυμία στο διαδίκτυο απαγορεύονται μονάχα σε ανελεύθερα καθεστώτα, όπως η Ρωσία του Πούτιν, το Ιράν, η Βόρεια Κορέα κ.α. Αυτός είναι ο «φιλελευθερισμός» της Νέας Δημοκρατίας και του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος.
#ΑνθρώπιναΔικαιώματα #Ανωνυμία #Διαδίκτυο #Μητσοτάκης #ΝέαΔημοκρατία #Ολοκληρωτισμός #ΌριοΗλικίαςΓιαΚοινωνικάΔίκτυα #Παρακολουθήσεις #Predator #Predatorgate #Spyware
